احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
745
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
* خطر پوكى استخوان به دو چيز وابسته است : 1 - مقدار استخوانى كه شخص در دههى 20 عمر دارد . 2 - مقدارى كه به تدريج از دست مىدهد . بيماران مبتلا به پوكى استخوان بيشتر به خاطر در تصوير بالايى نمايى ميكروسكوپى از استخوان سالم ديده مىشود . در تصوير پايينى استخوانى كه دچار پوكى استخوان شده و مستعد بروز شكستگى مىباشد ديده مىشود . شكستگىها به درمانگاهها مراجعه مىكنند . از نظر بافتشناسى ، پوشش خارجى استخوان ( ضريع ) و تعداد و اندازهى تيغههاى استخوانى بافت اسفنجى كاهش مىيابد . بافت استخوانى اسفنجى ، قسمت عمدهى مهرههاى پشت و دندهها و دو سر استخوانهاى دراز را تشكيل مىدهد و بافت استخوانى متراك ، تنهى استخوانهاى دراز را تشكيل مىدهد . بين دو سر استخوانهاى دراز و تنهى آنها يك ناحيهى رشد طولى استخوان وجود دارد كه اين ناحيه در گوسفند جوان نرم است ولى در گوسفند پير استخوانى مىشود و رشد طولى استخوان متوقف مىگردد . * پوكى استخوان نتيجهى نازك شدن آن است كه شكنندهاش مىسازد . * اگرچه پوكى استخوان در زنان سالخورده شايعتر است ولى در هر سنى رخ مىدهد . * يكى از 30 زن و يكى از 5 مرد ( هشتاد ساله ) در نتيجهى پوكى استخوان دچار شكستگى مىشوند . پوكى استخوان بيشتر به بافت اسفنجى آسيب مىرساند و آن را ترد و شكننده مىسازد . پوكى استخوان دو نوع است : اوليه و ثانويه . پوكى اوليه عمدتا ناشى از كمبود هورمون استروژن است . پوكى ثانويه از مصرف داروهايى مثل هورمونهاى كورتيكواستروييد يا بيمارىاى مثل پركارى تيروئيد مىباشد . * علامات مرض پوكى استخوان پيشامد شكسته شدن آن است . * شكستن استخوانهاى مچ دست ، مهرهى پشت و سر استخوان ران بسيار شايع است . * شكستگىها در بيمارستانها درمان مىشوند ولى شكستگى سر استخوان ران به عمل جراحى نياز دارد . شكستگى مهرهى پشت زمانى رخ مىدهد كه مهره فشرده شود . * شكستگى مهره بسيار دردناك است ، قد را كوتاه مىكند و ستون مهرهها خم مىشوند . عوامل خطر پوكى استخوان اين عوامل بر سه دستهاند : الف ) عوامل ثابت كه عبارتند از : 1 - مصرف نكردن هورمون جانشين به وسيلهى زنان يائسه ، 2 - سابقهى فردى شكستگى استخوان ، 3 - نژاد سفيد ، 4 - سالخوردگى ، 5 - لاغرى ، 6 - كمبود استروژن ناشى از زود يائسه شدن يا برداشتن تخمدانها ، 7 - پركارى غدهى تيروئيد ، 8 - كمكارى غدههاى تناسلى . ب ) عوامل خطر متغير كه عبارتند از : 1 - زيادهروى